na zakupy!
Nowy katalog
Produkty z nowego katalogu już do nabycia w naszym sklepie internetowym!
Super Promocja!
|
|
Dysleksja rozwojowa |
|
|
|
Redaktor: Iwona Piotrowska - psycholog
|
|
28.01.2007. |
|
Strona 2 z 5
3. Akty prawne
Rozporządzenie MEN z dnia 24.04.2002 r. (Dz. U. NR 46 poz. 433) w sprawie zasad oceniania i klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych, § 6 ust.1:
Nauczyciel jest zobowiązany, na podstawie opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej, dostosować wymagania edukacyjne, o których mowa w §4 ust. 1do indywidualnych potrzeb psychofizycznych i edukacyjnych ucznia, , u którego stwierdzono zaburzenia i odchylenia rozwojowe lub specyficzne trudności w uczeniu się, uniemożliwiające sprostanie tym wymaganiom z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b ( opinie niepublicznej poradni).
§ 8 ust. 1:
Dyrektor szkoły, na wniosek rodziców oraz na podstawie opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej albo niepublicznej poradni psychologiczno- pedagogicznej w tym niepublicznej poradni specjalistycznej,.... zwalnia ucznia z wadą słuchu lub z głęboką dysleksją rozwojową z nauki drugiego języka obcego z zastrzeżeniem ust. 1a
§ 32 ust. 1:
Uczniowie z zaburzeniami i odchyleniami rozwojowymi lub ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się mają prawo przystapić do sprawdzianu lub egzaminu gimnazjalnego w warunkach i formie dostosowanych do indywidualnych potrzeb psychofizycznych ucznia na podstawie opinii publicznej Poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej....Opinia powinna być wydana przez poradnię, nie później niż do końca września roku szkolnego, w którym odbywa się sprawdzian lub egzamin
4. Etiologia dysleksji - przegląd wybranych koncepcji
Nieznane są do końca przyczyny dysleksji. Wciąż są one źródłem dyskusji i kontrowersji, świadczących o różnicy poglądów wśród autorów. Przy dysleksji trudno jest mówić o jednym czynniku, który ją wywołuje. Należy raczej wskazywać na wieloprzyczynowość tego zaburzenia. W poszczególnych przypadkach dysleksję mogą powodować różne czynniki (u jednego dziecka może to być dziedziczność, u drugiego - organiczne mikrouszkodzenie mózgu). Nie wyklucza to wystąpienia również i innych przyczyn u tego samego dziecka. Oczywiście wtedy trudności w czytaniu i pisaniu będą bardziej nasilone. Na temat etiologii dysleksji istnieje kilka koncepcji., które są ze sobą wzajemnie powiązane i uzupełniają się, a nie wykluczają. Przedstawimy najważniejsze :
Koncepcja genetyczna: koncepcja ta łączy występowanie dysleksji z dziedziczeniem tych zmian w centralnym układzie nerwowym, które są przyczyną zaburzeń funkcjonalnych i podłożem trudności w czytaniu i pisaniu. Czynnikiem patogennym są więc geny przekazywane z pokolenia na pokolenie.
Koncepcja organiczna: opierająca się na twierdzeniu, iż przyczyn dysleksji należy poszukiwać w mikrouszkodzeniach centralnego (ośrodkowego) układu nerwowego, nabytych w różnych okresach rozwoju, a zwłaszcza w okresie płodowym, okołoporodowym lub w bardzo wczesnym dzieciństwie. Coraz częściej można spotkać w literaturze twierdzenia na temat tzw. minimalnych uszkodzeń mózgu, jako podstawowej lub przynajmniej jednej z przyczyn dysleksji. Najnowsze badania potwierdzają przypuszczenie, że występowanie dysleksji wiąże się z defektem kory mózgowej odpowiedzialnej za sprawność myślenia i mówienia- jest to obszar MGN (przyśrodkowe jądro kolankowe). Zdecydowanymi przeciwnikami hipotezy mikrouszkodzeń są K. Jankowski i M. Tyszkowa - podważają oni możliwość jej sprawdzenia, ponieważ dane wskazujące na możliwość wystąpienia mikrouszkodzeń zbierane są głownie na podstawie wywiadu z okresu okołoporodowego, a deficyty rozwojowe mogą wystąpić również u dzieci, co do których nie mamy żadnych informacji z wywiadu, sygnalizujących możliwość wystąpienia mikrouszkodzeń.
Pseudodysleksja- przyczyną trudności w nauce czytania i pisania jest brak wyćwiczenia tych funkcji.. Niewłaściwe metody nauki czytania i pisania, zbyt trudne i nudne treści wykorzystywane w czytaniu bardziej wpływają na trudności w nauce, niż funkcjonalne i organiczne defekty dziecka. Trudności te nie mają specyficznego charakteru, a wynikają z zaburzeń środowiskowych. Podobnie jak przebywanie dziecka w środowisku wielojęzycznym, mówiącym gwarą, brak motywacji do nauki.
Koncepcje neurofizjologiczne - dominacji mózgowej
Niektórzy autorzy wiążą trudności z opanowaniem umiejętności czytania i pisania z brakiem ukształtowania dominacji jednej lub drugiej półkuli mózgowej. Zgodnie z założeniami tej teorii, proces czytania przebiega w ten sposób, że wzorce liter lub słów formułuja się w obydwu półkulach z tym, że wzorce powstałe w półkuli niedominującej są odbiciem tych, które powstały w półkuli dominującej. Jeśli występują zakłócenia w dominacji półkul mózgowych / strephosymbolia/, wtedy odwrócone wzorce nie zostają dostatecznie silne zatarte przez te, które powstają w dominującej półkuli. Dziecko czyta powoli z wysiłkiem, rysuje od strony prawej do lewej, czyta i pisze "b" jak "d", w czytaniu popełnia błąd inwersji dynamicznej- " wór" czyta jak "rów", "do" jak "od".
Koncepcja hormonalna
Przyczyną dysleksji jest niedokształcenie struktury niektórych okolic kory mózgowej i nieprawidłowy model rozwoju mózgu, tzn. zablokowanie lewej półkuli mózgowej. Czynnikiem patogennym jest nadprodukcja testosteronu- hormonu męskiego w okresie prenatalnym.
Zaburzenia emocjonalne
Niektórzy badacze, między innymi P. Blanchard, M. E. Kripatrik, B. Hallgren - upatrują przyczyn dysleksji w zaburzeniach emocjonalnych. Trudności w czytaniu i pisaniu są symptomem niewłaściwych postaw, nawyków i nieprzystosowania społecznego dziecka. . U wielu dzieci dyslektycznych rzeczywiście stwierdza się trudności w koncentracji uwagi, niepokój , nadmierne pobudzenie oraz negatywne postawy uczuciowe. To co jest uznawane w jednych koncepcjach za przyczynę, w innych traktowane jest jako objaw zaburzeń. Zgodność istnieje co do tego, że równocześnie z ćwiczeniami korekcyjnymi należy prowadzić terapię pedagogiczną z elementami psychoterapii.
Zaburzenia tempa, rytmu i dynamiki rozwoju psychoruchowego.
Pierwsze polskie badania zespołu prof. H. Spionek koncentrowały się na poszukiwaniach przyczyn zaburzeń dyslektycznych we właściwościach rozwojowych dziecka. Wykazywały one, że zaburzenia tempa, rytmu i dynamiki rozwoju funkcji poznawczych, wzrokowych, słuchowych i ruchowych są jedną z głównych przyczyn wywołujących specyficzne trudności w pisaniu i czytaniu. Opóźnienia ( mikrouszkodzenia) mogą dotyczyć stosunkowo wąskiego zakresu i odnoszą się do funkcji elementarnych, nazwane zostały fragmentarycznymi /parcjalnymi/ deficytami rozwojowymi. W zależności od rodzaju i głębokości- deficyty te powodują określone rodzaje błędów w czytaniu i pisaniu.
|
|
|
